Millet vekili Meşhur Memmedov,

1453 Kral Medya – Türkiye

25 noyabr Kəlbəcər sakinləri üçün çox önəmli bir gündür. Bu gün Kəlbəcər şəhərinin işğaldan azad olunmasının tarixidir. 2020-ci ilin noyabr ayında, 27 illik işğaldan sonra Kəlbəcər azad edilib. Bu tarix, həm də Azərbaycanın gücünü və dövlət-xalq-ordu birliyini, xalqın əzmini nümayiş etdirən bir gündür.
Kəlbəcər, Azərbaycan xalqının tarixi və mədəni irsinin zəngin olduğu bir bölgədir. Dağlarla əhatə olunmuş və gözəl təbiəti ilə tanınan bir yer olub, çox sayda tarixi abidələrə, məscidlərə və təbiət mənzərəsinə, təbii sərvətlərə sahibdir. Kəlbəcərin yerləşdiyi ərazi həm də Azərbaycanın strateji əhəmiyyətə malik bölgələrindən biridir. Azərbaycanın ən yüksək dağ rayonu olan Kəlbəcərin ərazisinin çox hissəsi meşəlikdir. Kəlbəcər qərbdə Ermənistan Respublikası, şimalda Daşkəsən, Göygöl, Goranboy, şimali-şərqdə Tərtər, şərqdə Ağdam, Xocalı, cənubda Laçın rayonları ilə həmsərhəddir.
Bu baxımdan, şəhərin işğalı, yalnız yerli əhalinin yox, bütün Azərbaycan xalqının böyük bir itkisi idi. Kəlbəcər rayonu 1993-cü il 2 aprel tarixində Ermənistan Respublikasının Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdir.

İşğal zamanı 511 dinc sakin öldürülüb, 321 adam əsir götürülüb və itkin düşüb. İşğal nəticəsində Kəlbəcərin əhalisi respublikanın 56 rayonunun 770 yaşayış məntəqəsində müvəqqəti məskunlaşmağa məcbur oldu. Dağıdılmış rayonun milyardlarla manatlıq sərvəti Ermənistana daşındı.

BMT Təhlükəsizlik Şurasının 30.04.1993-cü il tarixli 822 saylı Qətnaməsində işğalçı qüvvələrin Kəlbəcər və Azərbaycanın bütün digər işğal olunmuş rayonlarından dərhal çıxarılması tələb olunurdu. Lakin rəsmi İrəvan həmin Qətnaməni icra etmədi. Nədənsə, özlərini ədalət carçısı, demokratik hesab edən beynəlxalq təşkilatlar da Qətnamənin icrasını tələb etmədi.

Bundan ürəklənən Ermənistan qeyri-qanuni məskunlaşdırma siyasəti apardı. BMT-nin və ATƏT-in prinsiplərinə zidd olaraq 1999-cu ildən Kəlbəcər rayonu ərazisində ermənilərin məskunlaşdırılmasına başlanıldı.

Vətən Müharibəsi ilə sübut etdik ki, qloballaşan dünyada Qətnamələr yox, güclər itirilən torpaqları geri aldı. Vətən müharibəsində əldə etdiyimiz Qələbə nəticəsində imzalanmış 10 noyabr 2020-ci il tarixli Üçtərəfli Bəyanata əsasən Kəlbəcər rayonu noyabrın 25-də Azərbaycana təhvil verildi. Kəlbəcər şəhəri də daxil olmaqla, rayonun 147 yaşayış məntəqəsi işğaldan azad edildi.

Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş əraziləri üzrə şəhər günləri təsis edilmişdir. Sözügedən Sərəncama əsasən 25 noyabr Kəlbəcər şəhəri günü kimi müəyyən olub.

Cənab prezident İlham Əliyevin çıxışlarından birində qeyd etdiyi kimi, Vətən müharibəsinin ilk günlərində döyüşlər gedən zaman Kəlbəcərin şimal hissəsi Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğalçılardan azad edildi. Biz Kəlbəcərin şimal hissəsində strateji yüksəklikləri götürərək erməni silahlı qüvvələrinin hərəkətlərini bu istiqamətdə böyük dərəcədə məhdudlaşdıra bildik və faktiki olaraq onlar Basarkeçər-Kəlbəcər yolundan istifadə edə bilmədilər. Bəzi istiqamətlərdə strateji nöqtələri götürərək Ermənistan ordusunun hərəkətlərini demək olar ki, iflic vəziyyətə salmışdıq.

Üçtərəfli Bəyanatın şərtlərinə əsasən Kəlbəcərin ermənilərdən boşaldılması işğalçının eybəcər siması və barbarlığının, erməni vandalizminin növbəti nümayişi oldu.

Kəlbəcərdən qaçan qeyri-qanuni sakinlər rüsvayçı hərəkətləri və barbar davranışları ilə yadda qaldılar. Azərbaycanlılara qalmaması üçün evlərə, bağlara od vuranlar öz vəhşi xislətlərini nümayiş etdilər. Beynəlxalq ictimaiyyətin gözü qarşısında baş verən bu vəhşiliklər bir daha erməni vandalizmini dünya birliyinə nümayiş etdirdi. İşğal olunmuş ərazilərdə ekologiyaya ziyan vurulması və mülki obyektlərin dağıdılması beynəlxalq konvensiyalara görə hərbi cinayət sayılır.

2020-ci ilin noyabrında Kəlbəcər işğaldan azad edildikdən sonra, prezident İlham Əliyev bu ərazinin bərpası və yenidən qurulmasına ciddi diqqət yetirir.

Kəlbəcər şəhərində ilk yaşayış məhəlləsi 3,26 hektar ərazidə layihələndirilib. Yaşayış məhəlləsinin konsepsiyası Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin sifarişi ilə icra olunan Baş plan layihəsi çərçivəsində hazırlanıb. Məhəllədə dördmərtəbəli 3 və ikimərtəbəli 10 yaşayış binasının inşası nəzərdə tutulur. Burada 112 mənzildə ümumilikdə 460 nəfərdən çox sakin yaşayacaq. Məhəllədəki məktəbin ətrafında salınacaq yaşıllıq ərazi ictimai məkan funksiyasını yerinə yetirməklə əhalinin asudə vaxtının səmərəli keçirilməsinə xidmət edəcək.

Bölgədə infrastruktur yenidən qurulur. Toğanalı-Kəlbəcər-İstisu avtomobil yolunun tikintisinin 67,5 faizi tamamlanıb. Yolun uzunluğu 82 kilometrdir. I, II və III texniki dərəcəli yol iki, üç və dörd hərəkət zolağından ibarət olacaq. Bu yolun üzərindəki 5 tunelin ümumi uzunluğu 25,9 kilometrdir.
Bölgənin enerji ehtiyatlarından səmərəli istifadə edilir. Kəlbəcər rayonunun ərazisində Tərtər çayın sol qolu olan Meydan çayının üzərində 3,4 meqavatlıq kiçik su elektrik stansiyası tam yenidən qurulub. Rayonun qərbində Tərtər çayı üzərində yerləşən 8,33 meqavat gücündə “Çıraq-1” və 5,3 meqavat gücündə olan “Soyuqbulaq”, Qaraarxac çayı üzərində 3,6 meqavat gücündə “Çıraq-2” Kiçik Su Elektrik stansiyaları “AzərEnerji” ASC tərəfindən tamamilə yenidən qurulub.

Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin azad olunmuş Kəlbəcərə səfərləri və görülən işlər də sübut edur ki, Kəlbəcərin yenidən qurulması üçün mühüm addımlar atılıb. Prezident İlham Əliyev Kəlbəcər və ətraf bölgələrin bərpası ilə bağlı xüsusi layihələrin icrası üçün sərəncamlar imzalayıb. Bu layihələrə şəhərsalma, infrastrukturun yenilənməsi, su və elektrik təchizatı, yaşayış binalarının tikintisi və sosial obyektlərin qurulması daxildir.

Kəlbəcərin bərpası yalnız infrastrukturun yenidən qurulması ilə məhdudlaşmır. Dövlət tərəfindən göstərilən dəstək, həyata keçirilən layihələr sayəsində regionun iqtisadi inkişafı sürətlənir.
Kəlbəcər şəhəri günü yüksək əhval-ruhiyyə ilə qeyd edilir. Bu tarix Azərbaycanın müstəqilliyini və ərazi bütövlüyünü təmin etmək üçün göstərilən səylərin xatırlanmasıdır. Kəlbəcərin azad olunması, təkcə bu şəhərin sakinləri üçün deyil, bütün Azərbaycan xalqı üçün böyük bir qələbə simvoludur.

Gələcəkdə Kəlbəcər, sadəcə mədəni-tarixi abidələrə və təbii sərvətə sahib bir rayon olmaqla qalmayacaq, həm də Azərbaycanın iqtisadi inkişafına töhfə verəcək bir mərkəzə çevriləcək. Buradakı bərpa işləri, strateji əhəmiyyətli rayonu daha da inkişaf etdirəcək.

25 noyabr Kəlbəcər Şəhəri Günü, Azərbaycanın müstəqilliyi, ərazi bütövlüyü və dövlət-ordu-xalq birliyinin bariz nümunəsi olaraq gələcək nəsillərə örnək olacaq.

Ülker PİRİYEVA/AZERBAYCAN

Millet vekili Meşhur Memmedov,

4 Oktyabr – Cəbrayıl Şəhəri Günü əsl bayram əhvalı yaşandı. Uzun illərin ayrılığından sonra Cəbrayıl şəhəri öz sakinlərini qəbul etdi.

Cəbrayılın işğaldan azad edilməsinin 4-cü il dönümündə artıq şəhərinin birinci yeni yaşayış məhəlləsi istifadəyə verildi.

Gözəl, gözoxşayan evlər həm dövlətimizin gücünü göstərir, həm də onu göstərir ki, keçmiş köçkünlərin yaşayış şəraitinin lazımi səviyyədə təmin edilməsi üçün Azərbaycan dövləti əlindən gələni əsirgəmir. Birinci məhəllədə çoxmənzilli 33 bina inşa edilib. Burada 712 mənzil inşa edilir. Bu mənzillərin bir hissəsi artıq istifadəyə verilib, bir hissəsinin də istifadəyə verilməsi yaxın aylarda nəzərdə tutulur.

Silahlı Qüvvələrimiz böyük peşəkarlıq, qəhrəmanlıq göstərmişdir və işğalçıları Cəbrayıl şəhərindən qovmuşdur.

Cəbrayılın azad olunmasının çox böyük əhəmiyyəti vardır. Çünki İkinci Qarabağ müharibəsi dövründə işğalçılardan azad edilmiş birinci şəhər idi. O vaxta qədər artıq müharibə bir həftə idi ki, gedirdi və 20-yə yaxın kənd azad edilmişdi, o cümlədən Cəbrayıl rayonunun kəndləri. Ancaq şəhər olaraq birinci şəhər Cəbrayıl olmuşdur və Cəbrayıl əməliyyatı xüsusi əhəmiyyətə malik idi.

Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Vətən müharibəsində əsl qəhrəmanlıq, fədakarlıq, rəşadət göstərmişdir. Cəbrayıl şəhərinin azad olunması həm müharibənin sonrakı gedişatına müsbət təsir göstərmişdir, eyni zamanda, Ordumuzun və ümumiyyətlə, xalqımızın mənəvi ruhunu yüksəltmişdir.

Azad edilmiş torpaqlarda aparılan işlər öz miqyasına görə xüsusi xarakter daşıyır. Heç bir başqa yerdə işğaldan, müharibələrdən əziyyət çəkmiş ölkələr bu sürətlə və bu keyfiyyətlə bərpa işlərini bu günə qədər aparmamışlar. Çünki bu işlər genişmiqyaslı və çox dəqiq planlar əsasında görülür. Hər bir şəhərin Baş planları təsdiq edilib. Hər bir kəndin bütün lazımi infrastrukturu nəzərdə tutulur.

Cənab Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin cari ilin 4 oktyabr tarixində Cəbrayıl şəhərində çıxışında qeyd etdiyi kimi, Qərb dövlətləri də gözlərini geniş açıb baxsınlar. Bu işğalı əbədi etmək üçün Fransa və onun kimi Qərb dövlətləri əllərindən gələni edirdilər. Qərb dövlətləri, ilk növbədə, bizi məğlubiyyətlə barışdırmaq üçün bütün çirkin əməllərdən istifadə edirdilər ki, təki biz torpaqları işğaldan azad etməyək. Ölkəmizə qarşı olan düşmənçilik siyasəti dayanmır. Amma unudurlar ki, biz ədaləti, hüququ öz gücümüzlə bərpa etmişik. Bizimlə diqtə ilə danışmaq olmaz. Heç kim bizi çəkindirə bilməz. Biz öz gələcək inkişafımızı, təhlükəsiz həyatımızı təmin etməliyik və təmin edəcəyik.

Ermənistana qarşı 30 il ərzində bir dənə də sanksiya tətbiq edilməmişdir. Ermənistan beynəlxalq hüququn bütün norma və prinsiplərini pozmuşdur, torpaqlarımızın təxminən 20 faizini işğal etmişdir, etnik təmizləmə siyasəti aparmışdır, Xocalı soyqırımını törətmişdir, bütün şəhər-kəndlərimizi viran qoymuşdur. Biz bütün beynəlxalq platformalarda öz haqq səsimizi ucaldanda bizə deyirdilər ki, sizin sözləriniz çox kəskindir. Bu kəskin ritorika sülhü yaxınlaşdırmır, sülhü uzaqlaşdırır. Ermənistanla dil tapmalısınız, barışmalısınız, müharibəni uduzmusunuz, bununla barışın…

Cəbrayılda demək olar ki, cəmi iki bina qalmışdı. Orada da erməni hərbçiləri yerləşmişdi.

O günlər tarixə qovuşdu. Bu gün bütün azad edilmiş torpaqlarda, o cümlədən Xankəndidə və Xocalıda Azərbaycan Bayrağı dalğalanır. Azərbaycan vətəndaşları artıq Şuşada, Laçında, Füzulidə, Xankəndidə, Xocalıda, Cəbrayılda – bu şəhərlərdə və bir neçə kənddə yaşayır. 100-ə yaxın kəndin bərpası davam edir və biz Böyük Qayıdış Proqramını uğurla icra edirik.

30 il işğal dövrü ərazilərimizdə heç bir quruculuq işi aparılmamış, əksinə dağıdılıb xarabaya çevirmişdilər. Hazırda görülən bütün bu işlər bir daha onu göstərir ki, bu torpaqlara bu torpaqların əsl sahibləri qayıdıb.

Ülker PİRİYEVA/AZERBAYCAN

Millet vekili Meşhur Memmedov,

44 günlük Vətən müharibəsinin tarixi Zəfərlə sonlanması təqvimə yeni tarixi günlər bəxş edib. Bunlardan biri də 4 oktyabr – Cəbrayıl şəhəri günüdür. Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş əraziləri üzrə şəhər günləri təsis edilmişdir. Sözügedən Sərəncama əsasən, 4 oktyabr Cəbrayıl Şəhəri Günü kimi müəyyən olunub.

Cəbrayıl rayonu 1993-cü il avqustun 23-də Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdir. İşğal zamanı bu rayon 1 şəhər, 4 qəsəbə və 92 kənddən ibarət idi. İşğal nəticəsində rayona 13,928 milyard ABŞ dolları məbləğində ziyan dəyib.
Rayon ərazisi sement, mərmər, mişar daşı və digər qiymətli tikinti materialları ilə zəngindir. Dəmir filizi, hətta neft yataqlarının olduğu da məlumdur. İşğaldan əvvəl əhali əsasən, üzümçülük, heyvandarlıq, taxılçılıq, baramaçılıqla məşğul olurdu. Elmin, mədəniyyətin, maarifin inkişafı yüksək səviyyəyə çatmışdı.

Cəbrayıl erməni vandalizmindən ən çox zərər görən rayondur. Dağtumas kəndinin yaxınlığında yerləşən Divlər sarayı mağarası, Qalacıq kəndindəki Məscid təpəsi, Canqulu və Qumtəpə kurqanları, Diri dağındakı Mazannənə, Mərmər nənə məqbərələri kimi arxeoloji, Doğtumas kəndindəki Başıkəsik gümbəz, Sirik kəndindəki Qala, Diri dağındakı Qız qalası, Xudafərin körpüləri, Çələbilər kəndindəki Məscid kompleksi, rayon mərkəzindəki Sultan Məcid hamamı, Şıxlar kəndindəki Dairəvi türbə, Xubyarlı kəndindəki Dairəvi 8 guşəli türbələr və məqbərələr, türk qəbiristanlığındakı türbə və məqbərələrin hər biri işğal zamanı məhv edilmiş və ya dağıntıya məruz qalmışdır.

2016-cı il Aprel döyüşləri qələbəyə aparan döyüş yolumuzda mayak rolunu oynadı. Azərbaycan Ordusunun əks hücumu nəticəsində Lələtəpə yüksəkliyi də işğaldan azad edildi. Qələbənin davamı 4 il sonra 2020-ci il Vətən müharibəsi dövründə gəldi. Cəbrayıl rayonu ərazisində aparılan hərbi əməliyyatlar nəticəsində ümumilikdə 1 şəhər (Cəbrayıl) və 90 kənd işğaldan azad edildi.

Düşmən Cəbrayıl ərazisində bir neçə xətdən ibarət istehkamlar qurmuşdu. Bu istehkamları yarmaq çox böyük qəhrəmanlıq və fədakarlıq tələb edirdi. Cəbrayıl azad olunandan sonra o vaxt işğal altında olan digər rayonlara uğurlu əks-hücum mümkün olmuşdur. Cəbrayıldan sonra Azərbaycan Ordusunun Xocavənd rayonunun cənub kəndləri və strateji Hadrut qəsəbəsi istiqamətində hərbi əməliyyatlar keçirməsi üçün geniş imkanlar yarandı. Üstəlik, Zəngilan, ondan sonra Qubadlı və Laçın rayonunun cənub hissəsi işğalçılardan azad edildi və Laçın dəhlizi Azərbaycanın nəzarətinə götürüldü.
2020-ci il noyabrın 26-da “Cəbrayılın azad olunmasına görə” medalı təsis edildi. Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılmış döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək şəxsi igidlik və şücaət nümayiş etdirmiş Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin 22797 hərbi qulluqçusu “Cəbrayılın azad olunmasına görə” medalı ilə təltif edildi.

Cəbrayıl rayonu ərazisində yerləşən qədim Xudafərin körpüsünün düşməndən azad edilməsi və Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin bu körpüdə Azərbaycan bayrağını ucaltmasının böyük tarixi və siyasi əhəmiyyəti var. Cəbrayıl üçün yeni dövr başlayıb və bərpa-quruculuq işləri uğurla davam edir. “Araz Vadisi İqtisadi Zonası”nın yaradılması bütün regionun, o cümlədən Cəbrayıl rayonunun inkişafı üçün önəmli hadisədir. Cəbrayıla 4-6 zolaqlı yol çəkilir. Rayonun bütün kəndlərinin tədricən bərpa edilməsi proqramı da təsdiq edilib.

Prezident İlham Əliyevin tapşırığına uyğun olaraq, işğaldan azad edilmiş ərazilərə Böyük Qayıdışa dair I Dövlət Proqramına əsasən, keçmiş məcburi köçkünlər 26 sentyabrda Bakı şəhərinin Qaradağ rayonundan yola salınıb. İlkin olaraq Cəbrayıl şəhərinə 36 ailə – 117 nəfər köçürülüb.

Cənab İlham Əliyev dəfələrlə Cəbrayıla səfərlər etmiş, aparılan abadlıq-quruculuq işləri ilə yaxından tanış olmuş və açılışlarda iştirak etmişdir. Görülən işlər onu deməyə əsas verir ki, Cəbrayıl tezliklə ölkənin ən aparıcı rayonlardan birinə çevriləcək.

Ülker PİRİYEVA/AZERBAYCAN

Millet vekili Meşhur Memmedov,

1993-cü il dövlətçilik tariximiz üçün həlledici bir dövr idi. 1991-ci ildə müstəqilliyini bərpa edən Azərbaycan Respublikası ciddi siyasi və iqtisadi böhranlarla üzləşirdi. Həm daxili, həm də xarici təhdidlər ölkənin sabitliyini təhlükə altına alırdı. Bu çətin günlərdə xalqın etimadını və inamını qazanan şəxs Ümummilli Lider Heydər Əliyev oldu.

Azərbaycan xalqı qanı və canı bahasına əldə etdiyi müstəqilliyin qorunması üçün bu müstəqilliyin əldə olunmasına ən çox töhfə vermiş və onu qoruya biləcək əvəzsiz lideri Heydər Əliyevi Bakıya dəvət etdi. 1992-ci ilin oktyabrında Azərbaycanın məşhur “91-lər” adlanan ziyalılar Heydər Əliyevə hakimiyyətə qayıdışı üçün müraciət etmişdilər. 1993-cü il iyunun 9-da Heydər Əliyev, nəhayət, xalqın təkidli dəvətini qəbul edib Bakıya gəldi.

Xilaskarlıq missiyasını öz üzərinə götürən Ulu Öndər Heydər Əliyev Bakıda hakimiyyət davasının getdiyi bir vaxtda həyatını təhlükə altında qoyaraq dərhal Gəncəyə yollandı və bölgədə davam edən qiyamın qarşısını aldı. 1993-cü ilin iyun ayında Azərbaycan siyasi səhnəsinə yenidən qayıdan Heydər Əliyev ölkədə sabitliyin bərpası və dövlətin dağılmasının qarşısını almaq üçün danılmaz fəaliyyət göstərdi. Xalq onun təcrübəsinə, idarəçilik qabiliyyətinə və vətənpərvərliyinə böyük ümid bəsləyirdi. Onun rəhbərliyi altında dövlət idarəçiliyi yenidən qurulmağa və sabitlik bərpa olunmağa başladı.

3 oktyabr 1993-cü il tarixində keçirilən prezident seçkiləri Azərbaycan üçün böyük əhəmiyyət kəsb edirdi. Heydər Əliyevin prezidentliyə namizədliyi xalq arasında geniş dəstək qazandı. Seçkilər nəticəsində Heydər Əliyev böyük səs çoxluğu ilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçildi. Bu seçki Azərbaycan xalqının siyasi iradəsinin təzahürü idi və dövlətin gələcək inkişafında əhəmiyyətli dönüş nöqtəsi oldu.

Xalqın mütləq əksəriyyətinin səsini qazanaraq Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilən Ulu Öndər 1993-cü il oktyabrın 10-da dövlətə və xalqa sədaqət andı içərək Azərbaycanı böyük bəlalardan, faciələrdən hifz edib, ölkəni sabitlik, iqtisadi inkişaf və tərəqqi yoluna çıxarıb, qlobal enerji-kommunikasiya layihələrini reallaşdırmaqla Vətənə sədaqətlə xidmətin əyani nümunəsini yaratdı.

Heydər Əliyevin prezidentliyi dövründə ölkədə geniş islahatlar həyata keçirildi. Ölkənin iqtisadi, siyasi və hərbi gücü gücləndirildi, Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə mövqeyi möhkəmləndirildi. Onun rəhbərliyi altında Azərbaycan Respublikası müasir dövlət quruculuğu yolunda əhəmiyyətli addımlar atdı.
İqtisadi sahədə xüsusilə neft strategiyası mühüm yer tutdu. 1994-cü ildə imzalanan “Əsrin müqaviləsi” Azərbaycanın gələcək inkişafı üçün strateji əhəmiyyət daşıyırdı. Bu müqavilə Azərbaycanın iqtisadi müstəqilliyinə nail olmasına, dünya iqtisadiyyatına inteqrasiya olunmasına və regionda aparıcı dövlətə çevrilməsinə şərait yaratdı.
Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı ilə ölkədə milli birliyin və ictimai sabitliyin bərpası baş verdi. O, ölkəni vətəndaş müharibəsi təhlükəsindən qorudu və dövlətçilik ənənələrinin bərpasına nail oldu. Heydər Əliyevin uzaqgörən siyasəti sayəsində Azərbaycan güclü dövlətə çevrildi və beynəlxalq aləmdə öz layiqli yerini tutdu.

Heydər Əliyev idarəetmənin ustadı, siyasətin kamil bilicisi kimi bütün dünyada məşhur idi. Bu dahi insanın təliminə görə siyasət və uzaqgörənlik qarşılıqlı vəhdətdədir. Ulu Öndər deyirdi ki, reallığı düzgün qiymətləndirən, zəngin təcrübədən yaradıcılıqla istifadə edən, sosial-siyasi və iqtisadi problemlərin bütün spektrini, mürəkkəbliyini nəzərə alan, qəbul olunan qərarların mümkün nəticəsini irəlicədən görməyə imkan verən siyasi xətt hökmən uğur qazanmalıdır. Belə siyasət cəmiyyətin sabitliyinə, irəliyə doğru hərəkətinə və tərəqqisinə xidmət edir.
Dahi Lider bir ictimai-iqtisadi formasiyadan digərinə keçid dövründə respublikanın qarşısında duran strateji vəzifə və hədəfləri düzgün müəyyənləşdirmişdir. Dünyanın qabaqcıl dövlətlərinin təcrübəsində uğurla sınaqdan çıxmış müsbət inkişaf modellərin potensialına müraciət edərək, Ulu Öndər onları Azərbaycan reallıqlarına adaptasiyasına müvəffəq olmuşdur.
Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi istiqamətində görülən əsas işlərdən biri də ölkənin dünya birliyinə inteqrasiyasının təmin olunmasıdır. Heydər Əliyevin möhkəm təməllər üzərində əsasını qoyduğu tarazlaşdırılmış xarici siyasət uzaq hədəflərə hesablanmış strateji fəaliyyət konsepsiyası olmaqla, müstəqil Azərbaycanın beynəlxalq arenada nüfuz və mövqelərinin güclənməsinə, ümummilli problemlərinin həllinə yönəlmişdir.

Heydər Əliyevin uğurlu xarici siyasət kursu nəticəsində beynəlxalq təşkilatlarla bərabərhüquqlu səviyyədə əməkdaşlıq müstəqilliyin əsas dayaqlarından birinə çevrilib. Yeni kollektiv sənədlərə və beynəlxalq müqavilələrə qoşulan Azərbaycan özünün coğrafi mövqeyindən, təbii ehtiyatlarından, iqtisadi potensialından istifadə əsasında bir çox dövlətlərlə və beynəlxalq qurumlarla əməkdaşlıq edərək Böyük İpək yolunun bərpası, Avropa-Qafqaz-Asiya nəqliyyat dəhlizinin yaradılması, Xəzərin karbohidrogen ehtiyatlarının işlənməsi və dünya bazarına çıxarılması layihələrini səmərəli şəkildə həyata keçirir.
Bir sözlə, 3 oktyabr 1993-cü ildə Heydər Əliyevin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilməsi, ölkənin müasir tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Onun rəhbərliyi altında Azərbaycan müstəqilliyini möhkəmləndirdi və iqtisadi, siyasi və sosial sahələrdə böyük uğurlar qazandı. Heydər Əliyevin siyasi irsi bu gün də Azərbaycan dövlətçiliyinin və inkişafının təməlini təşkil edir.
Heydər Əliyevin çıxışlarından birində dediyi kimi: “İndi dünyada müstəqil Azərbaycan dövləti var. Onun milli dövlət bayrağı var, milli himni var, milli gerbi var. Azərbaycan dünya birliyində özünə layiq yer tutub. Azərbaycanın dövlət bayrağı bütün beynəlxalq təşkilatların iqamətgahları qarşısında dalğalanır, müstəqil Azərbaycanın başı üstündə dalğalanır və daim dalğalanacaqdır, bu yüksəkliklərə qalxmış bayraq bundan sonra heç vaxt enməyəcəkdir”.

Ülker PİRİYEVA/AZERBAYCAN

Millet vekili Meşhur Memmedov,

Azərbaycan son illərdə öz iqtisadi inkişaf modeli ilə beynəlxalq arenada diqqət çəkərək nümunəvi bir ölkəyə çevrilib. Ölkənin dayanıqlı inkişaf strategiyası, zəngin təbii resursları və uğurlu islahatlar prosesi onun iqtisadi modelinin dünyada özünü təsdiqləməsinə gətirib çıxardı. Bu model həm resurslara əsaslanan iqtisadiyyatı şaxələndirməyi, həm də regional və qlobal iqtisadi əlaqələri gücləndirməyi hədəfləyir.

Prezident İlham Əliyev cari ilin 26 sentyabr tarixində iqtisadi məsələlərə həsr olunmuş müşavirədə çıxışı zamanı qeyd etdiyi kimi, ilin əvvəlindən iqtisadi inkişaf gözlənilən səviyyədədir. İqtisadi artım 4,3 faiz təşkil edib. Bugünkü dünyada gedən prosesləri təhlil edərkən və ümumiyyətlə, geosiyasi vəziyyətə nəzər saldıqda bu, çox müsbət göstəricidir. Ölkə iqtisadiyyatının şaxələndirilməsi istiqamətində atılmış addımlar və düşünülmüş islahatlar siyasəti öz bəhrəsini verməkdədir. İqtisadi inkişaf templəri inkişaf etmiş bir çox ölkələrdə olan iqtisadi inkişaf templərini üstələyir.
Bizim əsas hədəfimiz iqtisadiyyatımızı bundan sonra daha da şaxələndirmək və dayanıqlı inkişaf modelini təkmilləşdirməkdir. İnflyasiya ilin əvvəlindən cəmi 1 faizdən bir qədər çox olmuşdur. Bu da çox müsbət göstəricidir.

Ölkə başçısı vətəndaşlara xoş müjdənin anonsunu da verdi. Gələn il minimum əməkhaqqı və minimum pensiya artırılacaq. Baxmayaraq ki, ölkə qarşısında duran vəzifələr böyük maliyyə vəsaiti tələb edir, ilk növbədə, hərbi, hərbi sənaye kompleksinin inkişafı, Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun bərpası ilə bağlı çox vəsait tələb edən layihələr var, bütün bunlara baxmayaraq, dövlət başçısı həssas təbəqə sayılan vətəndaşlarımızın da rifah halının yaxşılaşdırılması üçün əlindən gələni edir.

Azərbaycanın iqtisadi inkişaf modeli təbii resurslara əsaslansa da, son illərdə qeyri-neft sektorunun inkişafı və iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atılıb. Rəqəmsal iqtisadiyyat, infrastruktur layihələri və beynəlxalq əməkdaşlıqlar bu modelin əsas dayaqlarıdır. Bu inkişaf strategiyası Azərbaycanı regionda güclü iqtisadi aktor kimi möhkəmləndirərək, beynəlxalq səviyyədə nümunəvi bir iqtisadi model kimi tanıdır.

Azərbaycanın iqtisadi inkişafının əsasını təşkil edən amillərdən biri zəngin enerji resurslarıdır. Xəzər dənizi hövzəsində yerləşən geniş neft və qaz yataqları Azərbaycanı enerji ixracatçısı ölkələr sırasına daxil edib. 1994-cü ildə imzalanan “Əsrin müqaviləsi” ölkəyə xarici sərmayələri cəlb edərək, neft sektorunun inkişafında mühüm rol oynadı. Bu müqavilə Azərbaycanı qlobal enerji bazarında mühüm oyunçuya çevirdi.

Bununla yanaşı, enerji layihələri, o cümlədən Bakı-Tbilisi-Ceyhan (BTC) neft boru kəməri və Cənub Qaz Dəhlizi kimi iri infrastruktur layihələri ölkənin beynəlxalq mövqeyini daha da gücləndirdi və iqtisadi inkişafın təməlini qoydu. Danılmaz faktdır ki, bu sektor uzun müddət iqtisadiyyatın aparıcı sahəsi olub və ölkənin gəlirlərinin böyük hissəsini təmin edib.
Son illərdə Azərbaycan iqtisadiyyatının əsas prioritetlərindən biri neftdən kənar sektorlara investisiya qoyuluşu ilə iqtisadiyyatı şaxələndirmək oldu. Neft qiymətlərinin dəyişkənliyi ölkəni qeyri-neft sektorunu inkişaf etdirməyə təşviq etdi. İqtisadi şaxələndirmə strategiyası çərçivəsində kənd təsərrüfatı, turizm, informasiya texnologiyaları, nəqliyyat, logistika və sənaye sahələri inkişaf etdirildi.

Kənd təsərrüfatı sektoru, xüsusən də ənənəvi məhsulların (pambıq, üzüm, taxıl və meyvə) ixracı və yerli bazara çıxarılması ölkənin iqtisadi inkişafına mühüm töhfələr verdi. Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyi isə onu nəqliyyat və logistika mərkəzinə çevirərək, regionda mühüm tranzit qovşağına çevirdi.

Azərbaycanın iqtisadi inkişafında infrastruktur layihələri xüsusi rol oynayır. Ölkə geniş miqyaslı yol, dəmir yolu və hava limanı layihələrini həyata keçirməklə nəqliyyat sahəsində böyük nailiyyətlər əldə etdi. Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu kimi layihələr regionda Azərbaycanı strateji nəqliyyat qovşağına çevirdi.

Eyni zamanda, Azərbaycanda tikinti və şəhərsalma sahəsində genişmiqyaslı layihələr həyata keçirildi. Bakı şəhərində, eləcə də regionlarda infrastrukturun inkişaf etdirilməsi, yeni sənaye parklarının və texnoparkların yaradılması iqtisadi potensialın artmasına və iş yerlərinin açılmasına imkan verdi.

Azərbaycan son illərdə rəqəmsal iqtisadiyyat və innovasiya sahəsində də ciddi addımlar atmağa başladı. İnformasiya və kommunikasiya texnologiyaları sahəsinin inkişafı ölkədə rəqəmsal infrastrukturun genişlənməsinə, rəqəmsal xidmətlərin yaradılmasına və innovativ layihələrin həyata keçirilməsinə şərait yaratdı.

Rəqəmsal iqtisadiyyat sahəsində əldə edilən nailiyyətlər Azərbaycanı texnologiyaya əsaslanan gələcək inkişaf modeli ilə təmin edir. Bu sahədə aparılan islahatlar Azərbaycanın iqtisadiyyatını yeni texnoloji çağırışlara uyğunlaşdırmağa yönəlib və rəqəmsal transformasiyanın təməlini qoyub.

Azərbaycanın iqtisadi inkişaf modelinin mühüm aspektlərindən biri xarici əlaqələrin genişləndirilməsi və beynəlxalq investisiyaların cəlb edilməsidir. Ölkənin sabit siyasi mühiti və investisiya üçün əlverişli şəraiti beynəlxalq sərmayədarları cəlb etməkdə mühüm rol oynayır. Azərbaycan Avropa, Asiya və Yaxın Şərq arasında yerləşərək, qlobal iqtisadi əlaqələrin inkişafında körpü rolunu oynayır.

Beynəlxalq təşkilatlarla və müxtəlif ölkələrlə iqtisadi əməkdaşlıqlar, o cümlədən ticarət müqavilələri, enerji layihələri və nəqliyyat layihələri ölkənin qlobal iqtisadiyyatda mövqeyini daha da gücləndirir. Bu, Azərbaycanın iqtisadi inkişaf modelinin davamlı və açıq xarakterini sübut edir.

Azərbaycanın iqtisadi inkişaf modeli dünyada özünü təsdiqləyib. Büdcə dövlətimizin imkanlarını əks etdirir. Heç bir yerdən heç bir yardım almırıq, əksinə, xarici borcu azaldırıq. Xarici borcun ümumi daxili məhsula nisbətdə Azərbaycan dünya miqyasında qabaqcıl ölkələr sırasındadır. Bu, cəmi 7,5 faizdir və bu, bizə imkan verir ki, gələcəkdə daha az vəsaiti xarici borcun qaytarılmasına sərf edək.

Biz öz resurslarımıza arxalanaraq güclü və müstəqil iqtisadiyyat qurmuşuq, heç kimdən asılı deyilik. İqtisadi müstəqillik təbii olaraq bizə beynəlxalq müstəvidə böyük imkanlar qazandırır ki, Azərbaycan uğurla, inamla, şərəflə, ləyaqətlə müstəqil xarici siyasət apara bilsin.

Ülker PİRİYEVA/AZERBAYCAN

Millet vekili Meşhur Memmedov,

Azərbaycan uğurla keçirilən prezident və parlament seçkilərini geridə qoydu. Builki seçkilər tariximizin şanlı səhifələri sırasındadır. Müstəqil Azərbaycan tarixində ilk dəfə idi ki, bu seçkilər ölkəmizin bütün ərazilərində keçirildi. Seçkilərlə yanaşı, İkinci Qarabağ müharibəsi və suverenliyimizin tam bərpa edilməsi dünya miqyasında tarixə qızıl hərflərlə yazılacaq hadisədir.

Prezident İlham Əliyev cari ilin 23 sentyabr tarixində yeddinci çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin ilk iclasında çıxışında bir sıra mühüm mesajlar verdi, yeni dövrdə yeniləşən Azərbaycanla bağlı gələcək strategiyaları açıqladı. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, Azərbaycan xalqı güclü iradə, birlik göstərərək 30 il davam edən işğala son qoydu. Azərbaycan dövləti öz gücünü, xalqımız isə bütün dünyaya öz əyilməz ruhunu göstərdi. İkinci Qarabağ müharibəsi və antiterror əməliyyatı nəticəsində suverenliyimizin tam bərpa edilməsi ölkə qarşısında yeni imkanlar açır. 30 ilin işğalı arxada qaldı. İndi ölkəmiz genişmiqyaslı quruculuq, inkişaf işinə qədəm qoyub və qısa zaman ərzində göstərilən yüksək nəticələr göz qabağındadır.

Möhtəşəm Qələbənin memarı, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin siyasi iradəsi və peşəkar diplomatiya bacarığı sayəsində son 3-4 il ərzində ölkəmizin beynəlxalq mövqeləri daha da möhkəmlənib. Fəxrlə qeyd etməliyik ki, İkinci Qarabağ müharibəsinin və antiterror tədbirlərinin nəticələrini biz bütün dünyaya qəbul etdirə bildik. Doğrudur, ermənipərəst qüvvələr Qələbəmizi həzm edə bilmir, ikili standartlar əsasında qurulmuş ittihamlar davam edir. Ancaq bu, nə bizim, nə də xalqımızın iradəsinə heç cür təsir edə bilməz.
30 il ərzində torpaqlarımızın işğalına susan güc dövlətləri sübut etdi ki, beynəlxalq hüquq anlayışı tamamilə sarsılıb. İkinci Dünya müharibəsindən sonra formalaşmış təhlükəsizlik arxitekturası artıq mövcud deyil. “Kim güclüdür, o da haqlıdır” prinsipi üstünlük təşkil edir və artıq bəzi böyük dövlətlər bunu heç gizlətmirlər.
Prezident İlham Əliyevin dəfələrlə səsləndirdiyi kimi, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi bitib, tarixə qovuşub. Postmüharibə dövründə ölkə qarşısında, ilk növbədə, Qarabağı və Şərqi Zəngəzuru bərpa etmək vəzifəsi durur. Postmüharibə dövründə bu ilin sonuna qədər xərclənməyə nəzərdə tutulan vəsait 19 milyard manatdır. Vəsaitin mütləq əksəriyyəti infrastruktur layihələrinə xərclənib. Eyni zamanda, keçmiş köçkünlərin qaytarılması üçün də işlər görülür və səkkiz mindən çox keçmiş köçkün artıq Qarabağa və Şərqi Zəngəzura yerləşib.

Əgər biz hərbi sahəyə diqqətimizi azaltsaq və oraya ayrılan vəsaiti lazımi səviyyədə təmin etməsək, gələcəkdə bizi problemlər gözləyə bilər. Qələbəmizi həzm edə bilməyən xarici dairələr bizə qarşı yeni planlar hazırlayır. Qarayaxma, iftira, böhtan kampaniyalarının da məqsədi məhz budur – bu mövzunu daim gündəlikdə saxlamaq və ümidlə yaşamaq ki, nə vaxtsa Azərbaycan büdrəsə, zəifləsə, yenidən bizə qarşı bu çirkin hərəkətlər başlasın. Ermənistanı silahlandıranlar bilməlidirlər ki, bütün gələcək hadisələrə birbaşa onlar cavabdehlik daşıyacaqlar və təbii olaraq, bizə qarşı rəsmi ərazi iddialarına son qoyulmalıdır. Onların konstitusiyasına dəyişiklik edilməlidir, ATƏT-in Minsk qrupu ləğv olunmalıdır.
Ermənistan və onun arxasında duran istənilən dövlət bilməlidir ki, bizimlə şantaj və ultimatum dili ilə danışmaq mümkün olmayacaq. İkinci Qarabağ müharibəsindən ötən dövr ərzində öz hərbi gücümüzü böyük dərəcədə artırmışıq, yeni silahlı birləşmələr yaradıldı, Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin say tərkibi bir neçə dəfə artırıldı. Komando Qüvvələri yaradıldı və onların da say tərkibi ildən-ilə artacaq. Digər xüsusi təyinatlı silahlı birləşmələr yaradılmışdır və gecə-gündüz təlim işləri aparılır. Ordumuzun döyüş qabiliyyəti artır, texnika ilə təchizat lazımi səviyyədə təmin edilir və təmin ediləcəkdir.
Bu gün dünya silah bazarında aparıcı rol oynayan ölkələrin başı öz işlərinə qarışıb. Onlar daha çox öz daxili tələbatını ödəmək üçün çalışırlar. Ona görə dünya silah bazarında təbii olaraq qıtlıq yaranıbdır. Biz bunu da nəzərə almalıyıq. Eyni zamanda, bu sahə bizə imkan verəcək ki, hərbi-texniki məhsullarımızın ixrac coğrafiyasını genişləndirək. Artıq bir neçə yerli Azərbaycan şirkəti, özəl şirkət hərbi sənaye kompleksinin inkişafında iştirak edir.
Ermənistanı bizə qarşı yönəltmək üçün bəzi Qərb dövlətlərinin planları göz qabağındadır. Təbii ki, onları erməni xalqı maraqlandırmır. Erməni xalqı, sadəcə, onlar üçün bir alətdir, bir vasitədir ki, Azərbaycanı daim təzyiq altında saxlasın, Ermənistan ərazisindən istifadə edərək Azərbaycan və Ermənistanın digər qonşuları üçün təhdid mənbələri yaratsın və beləliklə, öz maraqlarını təmin etsin.

Azərbaycanda təhlükəsizlik, əmin-amanlıq uzun illərdir təmin edilir, sabitlik bütün dünya üçün nümunə ola bilər. Bu gün sabitliyi pozulan ölkələrin vəziyyətini və aqibətini hər kəs yaxşı görür. Bu, təhlükəsizliyin, inkişafın, xarici sərmayənin cəlb edilməsi üçün başlıca şərtdir. Bizə qarşı ideoloji təxribatlar davam edir. Onların bu günə qədər heç bir nəticəsi olmayıb, çünki bunların qarşısında xalqımızın güclü iradəsi və milli ruhumuz dayanır. İstənilən ideoloji təxribatın burada kök salması qeyri-mümkündür.
Bir sözlə, bundan sonra da xarici siyasətdə geriyə heç bir addım olmayacaq. Dostlarımızın bütün qitələrdə sayı artır. İkinci Qarabağ müharibəsindən və suverenliyimizi bərpa edəndən sonra daha fəal xarici siyasət aparacağıq. Vaxtilə mövcud olmadığımız bölgələrlə indi çox ciddi təmaslar qurulur, həm sərmayə qoyuluşu layihələri nəzərdən keçirilir, eyni zamanda, müxtəlif sahələrdə əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar yaranır. Təbii olaraq, ənənəvi tərəfdaşlarımızla, dostlarımızla münasibətlərimiz yerindədir və daha da inkişaf edir və edəcək.

Ülker PİRİYEVA/AZERBAYCAN

Millet vekili Meşhur Memmedov,

Hamımız qürurla cənab Prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə Qarabağ Universitetinin açılışını izlədik. Qarabağ Universitetinin yaradılması tarixi hadisədir. Universitetinin yaradılması ilə bağlı müvafiq Sərəncam keçən ilin noyabrında imzalandı. Universitetinin 1200 tələbəsi var. Universitetdə ölkəmizin hər bir bölgəsindən tələbə var və fəxr olunası haldır ki, yüksək bal toplayan tələbələrin seçimi Qarabağ Universiteti oldu.

Müzəffər Ali Baş komandan İlham Əliyevin 20 sentyabr tarixində Xankəndi şəhərində Qarabağ Universitetində çıxışı zamanı qeyd etdiyi kimi, əgər 2020-ci ilin noyabrından 2023-cü ilin sentyabrına qədər bizim bütün addımlarımızı və gördüyümüz işləri təhlil etsəniz görərsiniz ki, hər bir addım əvvəlki addımın məntiqi davamı idi və hər bir addımın son məqsədi 20 Sentyabr – Dövlət Suverenliyi Günü idi. Qarabağ Universitetinin açılışının 20 sentyabrda baş tutması təsadüfi tarix deyil.

Düz bir il bundan əvvəl 20 sentyabrda qəhrəman Azərbaycan Ordusu dövlət suverenliyini tam bərpa etdi. Bir gündən az davam edən antiterror əməliyyatı nəticəsində separatçıların kökü kəsildi, Azərbaycan öz dövlət suverenliyini tam təmin etdi, beynəlxalq hüquq zəfər çaldı və Azərbaycan öz gücünü bir daha göstərdi.

2023-cü ilin 19-20 sentyabr tarixlərində keçirilən antiterror əməliyyatı, Azərbaycanın müasir hərbi tarixinə qızıl hərflərlə yazılacaq bir zəfər olaraq yadda qaldı. Cəmi bir neçə saat davam edən bu əməliyyat, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etmək yolunda həlledici addım idi. Azərbaycan Ordusunun peşəkarcasına həyata keçirdiyi bu əməliyyat, Ermənistanın hərbi kontingentini tamamilə iflic vəziyyətə salaraq, separatizmin sonunu gətirdi və qısa müddət ərzində kapitulyasiya müzakirələrinə yol açdı.

Azərbaycanın 2020-ci ildə qazandığı zəfərdən sonra, 2023-cü ildə Ermənistan tərəfinin təxribatları və qeyri-qanuni silahlı qruplaşmalarının bölgədə təhlükəsizliyi pozmağa davam etməsi yeni təhlükələr yaratdı. Bu təxribatların əsas məqsədi, Azərbaycan ərazilərində gərginlik yaratmaq və regionda sabitliyi pozmaq idi. Ermənistan ordusunun dəstəyi ilə fəaliyyət göstərən separatçı qüvvələr, davamlı olaraq təxribat xarakterli hücumlar həyata keçirir, Azərbaycanın suverenliyinə təhdidlər yaradırdılar.

Bu səbəbdən, Azərbaycan tərəfi beynəlxalq hüququn tələblərinə uyğun olaraq lokal xarakterli antiterror əməliyyatına başladı. Əməliyyatın əsas məqsədi separatçı qüvvələri tərksilah etmək, bölgədəki hərbi obyektləri məhv etmək və Ermənistan ordusunun regionda mövcudluğunu tamamilə aradan qaldırmaq idi.

Antiterror əməliyyatı çox qısa müddətdə, cəmi bir neçə saat ərzində Azərbaycan Ordusunun tam qələbəsi ilə nəticələndi. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin peşəkarlığı, müasir texnologiyaların və yüksək dəqiqliklə idarə olunan hərbi texnikaların tətbiqi, Ermənistan ordusunun 15 mindən çox hərbi kontingentini tamamilə iflic vəziyyətinə saldı. Azərbaycan Ordusunun həyata keçirdiyi dəqiq və qətiyyətli zərbələr nəticəsində separatçı qüvvələr tam təsirsiz hala gətirildi və onların hərbi infrastrukturu məhv edildi.

Antiterror əməliyyatının müvəffəqiyyəti, Ermənistan ordusunun və dəstəklədiyi separatçı qüvvələrin müqavimət göstərə bilməyəcəyini sübut etdi. Əməliyyatın sürəti və nəticələrinin qətiyyəti qarşısında Ermənistan ordusu geri çəkilmək məcburiyyətində qaldı. Hərbi kontingentin iflic olması və onların döyüş qabiliyyətinin tamamilə itirilməsi, Ermənistan tərəfini kapitulyasiya şərtlərini müzakirə etməyə məcbur etdi.

Cəmi bir neçə saat davam edən əməliyyatdan sonra, Azərbaycan tərəfi artıq Ermənistanla kapitulyasiya şərtlərini müzakirə etməyə başladı. Bu kapitulyasiya, Ermənistanın regiondakı hərbi fəaliyyətlərinin sona çatdırılması və Qarabağdakı separatçı elementlərin tamamilə aradan qaldırılması ilə nəticələndi.

Azərbaycanın sentyabr əməliyyatı təkcə hərbi qələbə ilə məhdudlaşmadı, eyni zamanda regionda yeni geosiyasi reallıqların formalaşmasına səbəb oldu. Bu qələbə, Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazilərində tam suverenliyini bərpa etmək yolunda mühüm addım idi. Ermənistanın kapitulyasiyası ilə regionda uzun müddət davam edən münaqişənin sona çatdırılması, Cənubi Qafqazda yeni mərhələyə keçidi simvollaşdırdı.

Azərbaycanın beynəlxalq arenada mövqeyi daha da gücləndi və ölkə regionda sabitlik və təhlükəsizliyin təminatçısı olaraq öz rolunu təsdiqlədi. Azərbaycan Ordusunun gücü və peşəkarlığı, həmçinin beynəlxalq hüquqa və sülhə bağlılığı bir daha sübut edildi.

Demək olar ki, bütün böyük güclər, onların hamısı bu işğalı əbədi etmək istəyirdi. Heç biri istəmirdi ki, xalqımız bu işğaldan yaxasını qurtarsın. Yəni, daim bizi təzyiq altında saxlamaq, daim bu işğaldan bir təsir amili kimi istifadə etmək, öz maraqlarını təmin etmək və nəticə etibarilə bizi bu vəziyyətlə barışdırmaq istəyirdilər.

İkinci Qarabağ müharibəsi və antiterror əməliyyatı imkan verdi ki, Azərbaycan nəinki beynəlxalq hüququ bərpa etdi, nəinki öz milli qürurunu bərpa etdi, bütün dünyaya nümayiş etdirdi ki, ədalətsizlik əbədi davam edə bilməz.

Ülker PİRİYEVA/AZERBAYCAN